Od kilku tygodni bierzesz leki, nadal nic Cię nie cieszy, brak Ci motywacji do życia i siły na cokolwiek. Masz wrażenie, że Twój psychiatra w ogóle Cię nie słucha. Jesteś pewny, że antydepresanty, które bierzesz nie działają. Masz dość tabletek na depresję. Chcesz spróbować czegoś nowego, szukasz czegoś, co realnie Ci pomoże.
Przezczaszkowa stymulacja mózgu
Weźmy pod uwagę trzy możliwości, będzie nieco bardziej naukowo, ale postaram się to maksymalnie uprościć.
Przezczaszkowa stymulacja magnetyczna (TMS)
Skuteczna w depresjach lekoopornych, używa pola magnetycznego. W większości przypadków używana w gabinecie. Pole magnetyczne przechodzi przez czaszkę bez przeszkód, przez co może dotrzeć głęboko do mózgu. Mówiąc najprościej, zmusza neurony do odpalenia. Wygląda to tak, że siedzisz sobie przytomny w fotelu, bez narkozy, słyszysz stukanie i czujesz pukanie w głowie.
Elektrowstrząsy (ECT)
Nie wygląda to tak strasznie jak na przykład w Locie nad kukułczym gniazdem, albo innych starszych filmach o psychiatrykach. Wywołuje się tu krótką, ogólna burzę elektryczną w całym mózgu. Prąd jest tu mocny, ale robi się to w znieczuleniu ogólnym(czyli śpisz), dlatego nie zrobisz tego w domu. Chociaż jest to kontrolowany napad drgawkowy, ciało nie trzęsie się, właściwie drgawki wychodzą wyłącznie w EEG. Mamy tutaj ryzyko przejściowych zaburzeń pamięci. Jest to taka ostateczna metoda w najcięższych przypadkach, wykorzystywana w depresjach zagrażających życiu.
Stymulacja mózgu prądem (tDCS)
Słaby prąd stały płynie przez dwie elektrody na czole. Nie zmusza sam w sobie neuronów do odpalenia, tylko zwiększa ich gotowość, podkręca ich czułość. Proces jest długotrwały, producent deklaruje, że pacjenci już po 3 tygodniach odczuwali „jakąś” poprawę. W praktyce cała kuracja trwa minimum 10 tygodni. Metoda jest bezpieczna i małoinwazyjna, przez co stosuje się ją w domu. To właśnie o niej opowiem w tym artykule. Używana w łagodniejszej i umiarkowanej depresji, może być stosowana bez leków, choć z nimi jest skuteczniejsza.
tDCS opinie pacjentów i badania naukowe – czy to naprawdę działa?
Z jednej strony mamy informacje od producenta, które powstają na podstawie opinii pacjentów (wypełnia się ankiety co tydzień). Istotna poprawa może być widoczna nawet u ponad 70% pacjentów, przy jednoczesnym korzystaniu z antydepresantów. Dane te to jednak informacje od producenta, bez grupy kontrolnej, nie do końca powinniśmy brać je za pewnik. W praktyce wg badania Woodham (2024) w porównaniu z grupą kontrolną remisję depresji osiągnął około co drugi pacjent.
Jak działa tDCS?
Wiesz już co to jest tDCS, pozostaje kwestia tego jak się to robi. Producent dostarcza dokładne instrukcje w kilku językach, między innymi angielskim. Niestety nie ma jak na razie dokładnej instrukcji po polsku. Poza tym przez proces prowadzi Cię aplikacja, również po angielsku.
Zakładasz sobie na głowę taką specjalną opaskę i trzymasz ją uruchomioną przez 30 minut, tutaj również pomocna jest aplikacja. Możesz wtedy robić większość codziennych czynności, poza kąpielą i sportem.
Cały proces trwa minimum 10 tygodni. 5 razy w tygodniu przez pierwsze 3 tygodnie, potem, przez pozostałe 7 tygodni robisz to tylko 3 razy w tygodniu. Jeśli chcesz robić to szybciej dla szybszej poprawy to tu się zatrzymaj, nie zaleca się robić tego częściej niż raz dziennie. Potem możesz to robić nawet przez rok, zależnie od Twojego samopoczucia i chęci.
tDCS – cena
Aktualnie koszty przy zleceniu tego ze zniżką przez Instytut Męskiego Zdrowia wynosi 490 euro lub 390 funtów. Maszynę kupujesz na zawsze, nie płacisz za transport. Wymienialne są tam jednorazowe gąbeczki, w praktyce jednak pacjenci używają ich wielokrotnie. Cena jest taka na czerwiec 2026 roku, z czasem może się zmienić, postaram się ją aktualizować na bieżąco. Biorąc to pod uwagę sam musisz stwierdzić, czy ta kwota, przy ryzyku, że nie pomoże wcale, lub nie wystarczająco, nie jest zbyt bolesna dla Twojego portfela.
Czy elektryczna stymulacja mózgu jest dla mnie?
Jeśli już zadałeś sobie to pytanie, pamiętaj, że musisz sam rozpisać sobie wszystkie za i przeciw. Działania niepożądane antydepresantów z jednej strony mogą być poważne i męczące, ale te poważne wynikają raczej ze złego doboru leków, bez indywidualizacji.
Nigdy nie stosowałbym tej metody leczenia, ani nawet farmakoterapii antydepresantami bez wykonania odpowiednich badań laboratojnych. W końcu musimy znaleźć prawdziwą przyczynę Twojego stanu.
Jeśli masz naprawdę spory uraz do leków przeciwdepresyjnych i nie chcesz już stawiać na farmakoterapię, to może być to rozwiązanie dla Ciebie. Musisz jednak wiedzieć, że kluczowa jest tutaj długotrwała regularność, a korzystanie z dopasowanej do indywidualnie do Ciebie farmakoterapii zwiększa szanse wyleczenia.
Nie ma oficjalnie bezwzględnych przeciwwskazań, przez wzgląd na mechanizm działania nie grożą nam tutaj interakcje z lekami. Nie zaleca się jednak stosowania jeśli miałeś kiedykolwiek stwierdzoną padaczkę, manię, lub hipomanię. Również w sytuacjach gdy masz rozrusznik serca, lub jakiś metalowy element w czaszce, a także aktywną infekcję w miejscu stosowania. Brakuje też aktualnie badań u kobiet w ciąży i karmiących, a także u dzieci.
tDCS – działania niepożądane
Skutki uboczne tDCS są raczej niegroźne i nie występują często. Najczęstszy jest zgłaszany tylko u 1% przypadków to ból głowy. Innymi zgłaszanymi działaniami niepożądanymi tDCS są podrażnienia skóry(z lekkim oparzeniem włącznie), szumy uszne i w bardzo rzadkich przypadkach większa nerwowość. Te dane to jednak też dane producenta, przykładowo zaczerwienienie w cytowanym wyżej badaniu występowało znacznie częściej. Było jednak przemijające i łagodne.
Skuteczna metoda leczenia depresji?
Kłamstwem byłoby powiedzenie, że ta metoda jest skuteczna u wszystkich. Są też źródła, które nie podają, by ta metoda była skuteczna. Znasz już ryzyko, cenę i mniej więcej jak to działa. Jeśli wiesz, że nie będziesz w stanie stosować Flow Neuroscience Headset (bo tak się to formalnie nazywa) regularnie przez 10 tygodni, nie marnuj pieniędzy, to nie dla Ciebie.
Jeśli nie znajdziemy przyczyny w badaniach krwi, warto rozważyć tę metodę. Z jednej strony fajnie jest korzystać z niej jako leczenie depresji bez leków. Z drugiej strony indywidualnie dobrane leki przeciwdepresyjne, w połączeniu z opisaną tu domową stymulacją mózgu mogą dać dobre efekty. Pamiętaj jednak, że nie u wszystkich.
Zanim podejmiesz jednak jakąkolwiek decyzję, umów się na konsultację i wspólnie omówmy najlepsze leczenie dla Ciebie.
Źródła:
Woodham RD, Selvaraj S, Lajmi N, i wsp. Home-based transcranial direct current stimulation treatment for major depressive disorder: a fully remote phase 2 randomized sham-controlled trial. Nature Medicine. 2025;31(1):87–95. doi:10.1038/s41591-024-03305-y PMID: 39433921
https://manuals.plus/pl/flow-neuroscience/flow-headset-depressive-disorder-manual
Burkhardt G, i wsp. (DepressionDC). Transcranial direct current stimulation as an additional treatment to SSRIs in adults with major depressive disorder in Germany: a triple-blind, randomised, sham-controlled, multicentre trial. Lancet. 2023;402:545–554. PMID: 37414064
Borrione L, i wsp. Home-use transcranial direct current stimulation for the treatment of a major depressive episode: a randomized clinical trial. JAMA Psychiatry. 2024;81(4):329–337. PMID: 38170541
Oh J, i wsp. Effect of self-administered transcranial direct stimulation in patients with major depressive disorder: a randomized, single-blinded clinical trial. Clin Psychopharmacol Neurosci. 2022;20(1):87–96. PMID: 35078951
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.