Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Trądzik po testosteronie jest często zależny od dawki, to też w dobrze prowadzonej terapii TRT jest zjawiskiem bardzo rzadko spotykanym, jednak nadal możliwym. Znacznie częściej zgłaszanym jest trądzik po cyklu sterydowym.
DHT a trądzik
Testosteron jest przekształcany w DHT przez enzym 5-alfa-reduktazę. Ten hormon pobudza gruczoły łojowe do produkcji łoju, którego nadmiar w połączeniu z bakteriami (C.acnes) daje trądzik. Samo wystąpienie trądziku nie zależy jednak tylko od stężenia testosteronu. Zależy też od indywidualnych predyspozycji danego mężczyzny takich jak wrażliwość receptorowa, wrażliwość alfa-reduktazy, a także miejscowa flora bakteryjna na skórze.
Trądzik androgenowy – a stężenie testosteronu
Z jednej strony jest markerem zbyt wysokiego stężenia testosteronu, z drugiej jednak strony, jedno ze źródeł pokazuje nieliniową zależność. Trądzik wystąpił u mężczyzn niezależnie od stężenia przyjmowanego testosteronu.
W praktyce jednak często nawet nie redukcja dawki, a rozłożenie jej (stosowanie dużych dawek testosteronu raz w tygodniu lub rzadziej nie jest postępowaniem właściwym według najnowszej wiedzy medycznej) może realnie pomóc pozbyć się trądziku. Mimo więc wyniku cytowanego tu badania, uważam, że trądzik w dobrze prowadzonej terapii TRT jest zdecydowaną rzadkością.
Trądzik posterydowy – umiejscowienie
Pryszcze po testosteronie najczęściej pojawiają się w miejscach, gdzie jest najwięcej gruczołów łojowych, są to plecy, klatka piersiowa i barki, czyli ogólnie tułów. Może występować też na linii żuchwy.
Jak leczyć trądzik hormonalny?
Poza podzieleniem dawki testosteronu, pozostają inne sposoby jak pozbyć się trądziku hormonalnego u faceta. Każdy z nich może mieć swoje wady i zalety, dlatego w przypadku terapii zastępczej testosteronem, pierwszym rzutem leczenia trądziku powinna być modyfikacja protokołu podawania TRT.
Izotretynoina – najsilniejszy lek na trądzik, który nie jest antybiotykiem
To nie antybiotyk na trądzik, to retinoid, pochodna witaminy A. Mocno obniża produkcję łoju w gruczołach łojowych, działa przeciwzapalnie, normalizuje rogowacenie ujść mieszków i pośrednio ogranicza bakterię C. acnes. Działa więc jako jedyna na wszystkie cztery mechanizmy powstawania trądziku naraz, dlatego stosuje się ją w ciężkim, opornym trądziku.
Izotretynoina – skutki uboczne
Najczęstsze to suchość warg, skóry, to wynika z mechanizmu działania. Może podnosić enzymy wątrobowe i lipidy we krwi, nadwrażliwość na słońce, początkowe nasilenie trądziku. Może też powodować wady płodu.
Wiele się mówi o wahaniach nastroju, lękach, depresji. Podane źródła nie pokazują, by te objawy były istotne w populacji, jednak anegdotycznie takie rzeczy są wymieniane jako skutki uboczne. Występowanie tych konkrenych działań niepożądanych jest również monitorowane przez FDA. Można założyć, że wyleczenie trądziku na tyle obniżało depresję, że wpływ izotretinoiny na psychikę wydaje się przez to nieistotny w kontekście negatywnym.
Izotretynoina – przeciwwskazania
Przeciwwskazane są te stany, które może wywołać ten lek, czyli niewydolność wątroby, znacznie podwyższone lipidy we krwi, hiperwitaminoza A, brak skutecznej antykoncepcji, a także przyjmowanie tetracyklin (antybiotyków na trądzik, dają razem ryzyko wzrostu ciśnienia w czaszce).
Witaminy na trądzik
Nie są do końca skuteczne, pozyskałem co prawda gotowy protokół witaminowy dla mężczyzn na TRT, którego jeszcze nigdy nie użyłem.
Raz, że żadnemu z moich pacjentów trądzik po testosteronie się jeszcze nie zdarzył, dwa, że dawki witamin w tym protokole są bardzo wysokie, ponad bezpieczne normy. Nie będę podawał dawek, żeby nikomu nie przyszło do głowy ich stosowanie, powiem jednak, że bierze się je przez 3 miesiące i są to: witamina A, witamina E, kwas pantotenowy.
Witaminy to opcja zamiast izotretynoiny, a nie jako dodatek do niej.
Suplementy na trądzik
W swojej praktyce biorę pod uwagę tylko jeden suplement na trądzik.
Cynk na trądzik
Działa bakteriostatycznie i przeciwzapalnie. W cytowanym badaniu osoby z trądzikiem miały istotnie niższy poziom cynku, niż osoby bez trądziku. Suplementacja cynku istotnie zmniejsza liczbę zapalnych grudek, zarówno w monoterapii, jak i jako leczenie wspomagające.
Trądzik po sterydach
Jak już wspomniałem, przy cyklu sterydowym jest to znacznie częściej obserwowany skutek uboczny testosteronu. Sam nie prowadzę cykli sterydowych, jedynie terapię zastępczej testosteronem, lecz jeśli potrzebujesz odblokowania, zrób to pod okiem specjalisty (tym się akurat już zajmuję).
Trądzik po testosteronie – podsumowanie
Jest to rzadkie, ale możliwe zjawisko, które musisz brać pod uwagę przed zastosowaniem testosteronu. Istnieje jak widzisz wiele sposobów, by sobie z nim poradzić, nie powinno więc powstrzymać Cię to przed rozpoczęciem terapii TRT, jeśli masz ku temu wskazania. Jeśli uważasz, że Twoja terapia zastępczej testosteronem ma zbyt dużo skutków ubocznych – umów się na wizytę.Trądzik po sterydach
Źródła
Tan NKW i wsp. (2024). Risk of Suicide and Psychiatric Disorders Among Isotretinoin Users: A Meta-Analysis. JAMA Dermatology 160(1):54-62.
Bhasin S i wsp. (2001). Testosterone dose-response relationships in healthy young men. Am J Physiol Endocrinol Metab 281(6):E1172.
Yee BE i wsp. (2020). Serum zinc levels and efficacy of zinc treatment in acne vulgaris: A systematic review and meta-analysis. Dermatologic Therapy 33(6):e14252.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.