Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
O mgle mózgowej słyszałeś setki razy i nadal nie dowiedziałeś się niczego konkretnego. Czas to zmienić. W tym artykule poznasz jej mechanizmy, objawy, a także jak pozbyć się mgły mózgowej.
Mgła mózgowa – co to jest?
Brain fog – po polsku mgła mózgowa. Objaw, tym właśnie ona jest. W zasadzie to określenie wymyślili bardziej pacjenci, a dopiero potem nadano jej szerszą definicję.
Mgła mózgowa – objawy
Zacznę od tego, że mgła mózgowa prawdopodobnie świadczy o przewlekłym procesie zapalnym w mózgu. Najogólniej objaw ten, objawia się spowolnionym myśleniem, trudnościami z utrzymaniem uwagi, problemami z pamięcią krótkotrwałą i zmęczeniem nawet mimo snu.
Skąd się bierze mgła mózgowa? – mechanizm
Mechanizm jest różny zależnie od przyczyny, najczęstsza Cię raczej nie zaskoczy, bo jest to niedobór snu. Nie chodzi tu jednak o sytuację, w której się nie wyśpisz.
Problemy ze snem a mgła mózgowa
Śpiąc przewlekle mniej niż 6 godzin na dobę, niezależnie od BMI, wieku, depresji i innych chorób i tak wywoływało zaburzenia poznawcze. W tym badaniu „przewlekle” oznaczało 3 lata.
Kolejną przyczyną w tym worku jest całkowita deprywacja snu, czyli sytuacja, w której nie śpisz przez minimum 24h.
W trakcie snu zachodzi przycinanie synaptyczne, konsolidacja pamięci i usuwanie toksyn przez układ glimfatyczny. Niedobór snu sprawia więc, że ten efekt jest niewystarczający.
Kortyzol a mgła mózgowa
Kolejna przyczyna zapewne też Cię nie zaskoczy, bo jest to stres. Możesz przez niego dosłownie utracić zdolność podejmowania decyzji.
Utrzymujący się podwyższony poziom kortyzolu wiąże się z zaburzeniami poznawczymi, szczególnie w zadaniach pamięciowych, zależnych od hipokampa (takiej części w mózgu).
Już sama ekspozycja na wyższy poziom glikokortykosteriodów, których naturalnym przykładem jest kortyzol, powodowała odwracalne zaburzenia pamięci deklaratywnej werbalnej, czyli zdolności do świadomego zapamiętywania, przechowywania i wyrażania słowami faktów, informacji i zdarzeń. Kortyzol dosłownie kurczy dendryty w mózgu w hipokampie i korze przedczołowej, czyli obszarach odpowiedzialnych za pamięć i podejmowanie decyzji.
Mgła mózgowa a depresja
Nie tyle co depresja, co zaburzenia nastroju ogólnie objawiają się mgłą mózgową. Depresja bardzo wyraźnie wiąże się z zaburzeniami uwagi, pamięci i uczenia się. Cytowane źródło wprost wskazuje na zaburzoną łączność między wspomnianym hipokampem, a korą przedczołową. Dzieje się to na tle nadmiernego wydzielania glikokortykoidów, czyli jest realnie powiązane z mechanizmem stresu opisanym wyżej.
Zależność między depresją a mgłą mózgową jest zależnością dwukierunkową.
Mgła mózgowa a niedobory
Niedobory wymienię szerzej za chwilę. Tutaj wspomnę coś o testosteronie. Dane ze źródeł są sprzeczne, jednak doświadczenie kliniczne, jak również jedno z cytowanych badań wskazują, że mężczyźni z wyższymi stężeniami testosteronu całkowitego i wolnego mieli znacznie lepsze wyniki w testach pamięci i szybkości psychomotorycznej.
Mgła mózgowa – przyczyny
Podsumujmy więc przyczyny mgły mózgowej, jest to niedobór, jak i brak snu, poza tym przewlekły stres, wypalenie zawodowe, zaburzenia gospodarki cukrowej i poszczególne niedobory. Istotna jest tu też depresja i lęki.
W praktyce bardzo wiele chorób, jak i stanów może dawać taki objaw, wymieniłem tylko kilka z nich.
Mgła mózgowa – jakie badania?
Logicznie biorąc pod uwagę przyczyny, powinno się zbadać:Testosteron całkowity, a także SHBG i albuminy, aby obliczyć testosteron wolny za pomocą kalkulatora. Z hormonów płciowych warto zbadać też estradiol i prolaktynę.
TSH i FT4, ponieważ niedobór hormonów tarczycowych bardzo wyraźnie spowalnia pracę mózgu, jak i ogólny metabolizm. Związek hormonów tarczycowych z mózgiem jest o tyle duży, że kiedyś używało się nawet pojęcia ”kretynizmu tarczycowego”.
Witaminę D, B12 i kwas foliowy. Można je też po prostu suplementować, tylko musisz wiedzieć, czy Twój sprzedawca suplementów naprawdę jest rzetelny w stężeniach substancji.
Żelazo i ferrytynę, bo typowa anemia może objawiać się mgłą mózgową.
Magnez, sód i potas, tego już nie suplementuje się w ciemno nawet w minimalnych dawkach.
Glukoza i insulina, by określić gospodarkę cukrową.
Lipidogram, próby wątrobowe i kreatynina, by sprawdzić ogólny stan organizmu.
Wyniki wielu z nich w normach, nie tylko w przypadku testosteronu, nie oznaczają realnego niedoboru. To właśnie ocenia kompetentny lekarz.
Do jakiego lekarza z problemami z pamięcią?
Zależy od przyczyny. W kontekście mgły mózgowej jako takiej przydatny może być psychiatra, jeśli jednak zaburzenia pamięci i koncentracji mogą mieć podłoże organiczne, bardziej może pomóc tu neurolog.
Możesz też potrzebować lekarza, który zna się na uzupełnianiu niedoborów i potrafi łączyć wiedzę z zakresu zdrowia psychicznego, jak i somatycznego.
Jak pozbyć się mgły mózgowej?
Jeśli mgła mózgowa trwa dłużej niż kilka tygodni, nie poprawia się mimo lepszego snu i rutyny i zakłóca codzienne życie, to wymagasz już szerszej diagnostyki przyczynowej i dobranego pod siebie leczenia. Możesz mieć problem z depresją, problem hormonalny, jak już wspomniałem, przyczyn może być ogromnie dużo, wymieniłem tylko garstkę z nich.
W kwestii leczenia wspomniałem o tej dziennej rutynie, to też nie tak, że prześpisz się raz 8 godzin i nagle wszystko będzie dobrze, jeśli spałeś źle latami, to proces również będzie długotrwały. Jednak jeśli u Ciebie przyczyny mogą być tak proste, jak na przykład to, że za mało śpisz, to zacznij od tego. Może być jednak tak, że ten stan sam poprowadził Cię do poważniejszych stanów somatycznych i psychicznych, które wymagają leczenia jako pierwsze, aby mieć szanse wyleczyć mgłę mózgową.
Suplementy na koncentrację i pamięć
Mają sens jeśli dopełniają konkretny niedobór, w innym wypadku to w większości będzie strata pieniędzy.
Jeśli masz mgłę mózgową, priorytetem w jej leczeniu jest znalezienie przyczyny. Potrzebujesz do tego lekarza, który spojrzy na Ciebie wystarczająco szeroko. Jeśli uważasz, że Instytut Męskiego Zdrowia ma szanse rozwiązać Twój problem z mgłą mózgową, to umów się na konsultację.
Źródła
PMID: 41623814; PMID: 34381574; PMCID: PMC12438890; PMID: 31309134; PMID: 34790110; PMID: 34790110
Girotti M, Bulin SE, Carreno FR. Effects of chronic stress on cognitive function – From neurobiology to intervention.
uskbjerg CR, Gravholt CH, Dalby HR, Amidi A, Zachariae R. Testosterone Supplementation and Cognitive Functioning in Men—A Systematic Review and Meta-Analysis. J Endocr Soc. 2019;3(8):1465–1484.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.