Tak jak u mężczyzn występują żeńskie hormony płciowe, tak z drugiej strony mamy też męskie hormony u kobiet. Normy testosteronu u kobiet wynoszą 45,5–57,5 ng/dl (20-29 lat), 27,6–39,8 ng/dl (30-39 lat), 27–38,6 ng/dl (40-49 lat), a więc są znacznie niższe niż typowe normy testosteronu u mężczyzn.
Androgeny u kobiet są jednak bardzo istotne, wręcz niezbędne, mimo swojej małej ilości.
Niski testosteron u kobiety – objawy
Hormony po menopauzie wygasają. Biorąc pod uwagę na co wpływa wyrównanie androgenów, niedobór testosteronu u kobiet objawia się zaburzeniami pożądania seksualnego (niższym libido) i niezdolnością do odczuwania orgazmu.
Wpływ na energię w ciągu dnia, jak również na nastrój i ogólne samopoczucie (objawy depresji u kobiet) nie jest jednoznaczny. Nie jest jednak wykluczone, że testosteron może mieć wpływ na te aspekty.
Jeśli chodzi o wpływ na masę tłuszczową, gęstość kości, a także masę i siłę mięśniową, trzymanie testosteronu w normie u kobiet nie wydaje się być istotne.
Brak aktualnie również dowodów na jego wpływ na funkcje poznawcze i pamięć, jednak nie jest to wykluczone.
Brak libido u kobiet – leczenie – jedyne wytyczne w TRT u kobiet
Mniejsze pożądanie seksualne to jeden z najczęstszych objawów seksuologicznych u kobiet. Dokładnie do leczenia tego przypadku może być wykorzystany testosteron, jednak w bardzo małych stężeniach. Mimo istnienia oficjalnych wytycznych, nadal jest to raczej działanie off-label, czyli spoza wskazań ulotkowych. Jeśli jesteś sfrustrowanym partnerem i zastanawiasz się jak zwiększyć libido u kobiety, z którą jesteś, to może być droga do rozważenia.
Wysoki testosteron u kobiet
W wieku przed menopauzą jest to jedno z kryteriów zespołu policystycznych jajników. Choroba ta ma wiele objawów, którym współwinny jest między innymi testosteron. Kobieta, która zaczęła jednak stosować terapię zastępczą i zastosowała zbyt duże dawki testosteronu, może liczyć się hirsutyzmem, czyli owłosieniem na ciele, ale również z typowym łysieniem męskim. Powiększeniem łechtaczki, obniżeniem głosu (to może być nieodwracalne) i zaburzeniami miesiączkowania, jeśli stosuje to przed menopauzą. U mężczyzn rak piersi, stanowi bezwzględne przeciwwskazanie do TRT, w przypadku kobiet jest to decyzja onkologa.
Jak zbadać poziom testosteronu u kobiety?
Standardowo badasz testosteron całkowity, SHBG i albuminy. Kluczowe są też oczywiście inne parametry, w końcu testosteron nie jest jedynym czego może brakować. Od rozpoczęcia terapii zastępczej, poziom testosteronu sprawdza się po około 3-6 tygodniach od jej wdrożenia. Poziomy docelowo powinny się mieścić w zakresie fizjologicznym dla kobiet przed menopauzą.
Jak podnieść testosteron u kobiety?
Typowe terapie iniekcyjne nie mają tu zastosowania, stosujemy zupełnie inne TRT. Kobieta ma dużo niższe poziomy testosteronu niż mężczyzna (jak już wiesz), jak w tradycyjnej terapii zastępczej, w tych normach chcemy się trzymać. Jedyną opcją terapii jest testosteron transdermalny, czyli mówiąc bardziej prosto, żel z testosteronem.
Pojawia się tutaj pierwszy problem, nie ma aktualnie dostępnego produktu, który byłby dostosowany do kobiet. Podobnie jak w przypadku stosowania enantatu testosteronu przez mężczyzn, trzeba go odpowiednio podzielić, tak jak i z podziałem żelu u kobiet jest trochę zabawy.
Należy wcisnąć raz pompkę z produktem na czyste, metalowe naczynie. Następnie pobrać do strzykawki z plastikowym tłoczkiem, bez igły (nigdy z gumowym tłoczkiem), nakryć ją odpowiednio i zostawić w temperaturze pokojowej, w ciemnym miejscu. Do podania (jeden raz dziennie, rano) wystarczy Ci wyłącznie ¼ takiej strzykawki. Niestety nie jest to najbardziej dokładna metoda, warto obrócić też strzykawkę kilka razy przed podaniem, aby to „przemieszać”.
Jak widzisz, to wyjątkowo niedokładna metoda, a nie mamy nic lepszego.
Terapia hormonalna po menopauzie
Przedstawione tutaj dane dotyczą właśnie kobiet po menopauzie. Jeśli jesteś taką kobietą i rozważasz terapię zastępczą testosteronem, to musisz wiedzieć, że aktualnie wiemy za mało, by zapewnić Cię co do pełnego efektu. Nadal nie znamy wpływu testosteronu na kobiety przed menopauzą, jak również brakuje nam badań na wszystkie aspekty, na jakie testosteron może mieć wpływ. Poza tym jak już widzisz, brak dedykowanych preparatów znacznie utrudnia samo leczenie.
Jeśli jednak Twój partner, lub inny bliski Ci mężczyzna ma objawy niedoboru testosteronu, to terapia TRT może mu realnie pomóc. Dlatego zadbaj o niego, jak zapewne dbasz od dawna i wyślij go na konsultację.
Źródło
Parish SJ, et al. International Society for the Study of Women’s Sexual Health Clinical Practice Guideline for the Use of Systemic Testosterone for Hypoactive Sexual Desire Disorder in Women. J Womens Health (Larchmt). 2021 Apr;30(4):474-491. doi: 10.1089/jwh.2021.29037. PMID: 33797277
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.