Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Dystymia może trwać latami i odbierać Twoją radość życia. Powinieneś wiedzieć, jak ją rozpoznać i leczyć.
Co to jest dystymia? – kryteria
Dystymia to albo prawie depresja, albo przewlekła depresja. W obu przypadkach kluczowe jest kryterium czasowe trwania objawów, którym jest co najmniej 2 lata.
W kryteria DSM-5 wchodzą: obniżony nastrój przez większość dnia, częściej niż nie, przez co najmniej 2 lata, do tego co najmniej 2 z tych objawów: zmiany apetytu, problemy ze snem, mało energii, niska samoocena, problemy z koncentracją lub podejmowaniem decyzji, poczucie beznadziei, w tym czasie przerwy bez objawów nie dłuższe niż 2 miesiące.
Z kolei według ICD-11 dystymia to przewlekle obniżony nastrój, który w pierwszych 2 latach nie spełniał kryteriów epizodu depresji.
Dystymia – objawy
Dystymia to po prostu sytuacja, w której czujesz się źle, ale zwykle jeszcze nic z tym nie robisz, traktujesz to jako naturalną kolej rzeczy, która rozciąga się w czasie. Postępuje o tyle powoli, że przyzwyczajasz się do niej. To jak z gotowaniem żaby.
W męskiej dystymii bardzo często widzimy gniew, wrogość, rozpraszanie się, unikanie i tłumienie emocji. Mężczyźni też częściej nadużywają substancji i podejmują inne zachowania ryzykowne. Często te objawy są maskowaniem poczucia bezwartościowości, winy i smutku, które kłócą się z naturalnym obrazem mężczyzny.
Z tego też powodu ci mężczyźni nie dostają pomocy od otoczenia, bo otoczenie postrzega ich wrogo. Z tego samego powodu oni tej pomocy nie szukają.
Jest to bardzo charakterystyczne dla wysoko funkcjonującej depresji, czy też depresji maskowanej – te osoby po prostu odwracają uwagę od negatywnych emocji.
Typowo w dystymii może występować też poczucie beznadziei, brak radości życia, poczucie pustki i mgła mózgowa.
Jeśli „wszystko u Ciebie w porządku”, ale każdego wieczora potrzebujesz kilku piw by się odstresować, to może być niestety również objaw dystymii.
Dystymia – test
Nie istnieje dedykowany test na dystymię. Diagnozę stawia się na podstawie wspomnianych kryteriów. Istnieje Cornell Dysthymia Rating Scale (CDRS), jednak służy ona określeniu nasilenia dystymii, a nie jej rozpoznaniu. Skala składa się z 20 pozycji, wypełnia ją lekarz oceniając na 0-4.
Popularne testy przesiewowe, jak PHQ-9 czy skala Becka (BDI-II), mierzą nasilenie objawów tu i teraz. Nie wychwytują kryterium czasu, czyli co najmniej 2 lat, a to jest sedno dystymii.
Jak leczyć dystymię?
Leczona odpowiednio depresja w mojej ocenie nie powinna trwać nawet tych 2 lat – przy dobrze dobranym leczeniu większość osób zauważa poprawę dużo wcześniej. W praktyce dystymia może jednak trwać dekady. Nawet u 75% pacjentów w końcu pojawi się epizod dużej depresji. Oczywiście te dekady mają w tym czasie okresy remisji.
Farmakologiczne leczenie dystymii jest znacznie skuteczniejsze, niż placebo, jednak pacjenci zazwyczaj nie chcą psychotropów. Z mojej praktyki lęk przed skutkami ubocznymi leków psychiatrycznych to też główna przyczyna, dla której unikają leków w dystymii. W końcu „jakoś to będzie”.
Na szczęście istnieje dedykowana przewlekłej depresji psychoterapia, która nazywa się CBASP. Skuteczna wg niektórych źródeł tak samo jak farmakoterapia. Jej celem jest nauczenie pacjenta rozpoznawać konsekwencje swojego zachowania w relacjach interpersonalnych. Farmakoterapia jednak znacznie podnosi jej skuteczność.
Jeśli więc od dłuższego czasu, „coś jest nie tak”, to też choroba, którą należy leczyć. Jest duża szansa na poprawę Twojego stanu zdrowia, jeśli zostaniesz odpowiednio poprowadzony. Jeśli uważasz, że Instytut Męskiego Zdrowia może skutecznie poprowadzić Twój przypadek – umów się na wizytę.
Źródła
Halverson JL, Bienenfeld D. Dysthymic Disorder. Medscape. Updated 2024 Nov 5
Sedlinská T, Mühle C, Richter-Schmidinger T, Weinland C, Kornhuber J, Lenz B. Male depression syndrome is characterized by pronounced Cluster B personality traits. J Affect Disord. 2021 Sep 1;292:725-732.
Papakostas GI, Tedeschini E, Levkovitz Y. Efficacy of Antidepressants for Dysthymia: A Meta-Analysis of Placebo-Controlled Randomized Trials. J Clin Psychiatry. 2011 Apr 15;72(4):509-514.Arnow BA. Cognitive behavioral analysis system of psychotherapy for chronic depression. Cogn Behav Pract. 2005;12(1):6-16.
PMID: 34199633PMID: 39963293PMID: 27247856PMID: 31082096PMID: 21849054
American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed. (DSM-5). Arlington, VA: APA; 2013. Persistent Depressive Disorder (Dysthymia), 300.4 (F34.1).
World Health Organization. ICD-11 for Mortality and Morbidity Statistics. 6A72 Dysthymic disorder.
Mason BJ, Kocsis JH, Leon AC, et al. Measurement of severity and treatment response in dysthymia. Psychiatr Ann. 1993;23(11):625-631.
Kroenke K, Spitzer RL, Williams JB. The PHQ-9: validity of a brief depression severity measure. J Gen Intern Med. 2001;16(9):606-613.
Beck AT, Steer RA, Brown GK. Manual for the Beck Depression Inventory-II. San Antonio, TX: Psychological Corporation; 1996.
Keller MB, McCullough JP, Klein DN, et al. A comparison of nefazodone, the cognitive behavioral-analysis system of psychotherapy, and their combination for the treatment of chronic depression. N Engl J Med. 2000;342(20):1462-1470.
Kocsis JH, Gelenberg AJ, Rothbaum BO, et al. Cognitive behavioral analysis system of psychotherapy and brief supportive psychotherapy for augmentation of antidepressant nonresponse in chronic depression: the REVAMP Trial. Arch Gen Psychiatry. 2009;66(11):1178-1188.ndacja. Kraków: Medycyna Praktyczna; 2026.
Artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjno-informacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani reklamy produktu leczniczego i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj leków bez konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.