Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Praktycznie wszystkie badania, które mówią, że testosteron nie leczy depresji były prowadzone źle, na przestarzałych protokołach. Testosteron realnie wpływa na nastrój, o czym dowiesz się dokładnie w tym artykule.
Jak testosteron wpływa na nastrój?
Jest kilka mechanizmów, w których działa testosteron. Pierwszym jest serotonina. Testosteron wpływa na układ serotoninowy – zwiększał liczbę transporterów serotoniny w mózgu. Autorzy wiążą to z większą odpornością na stres. Poza tym zmniejsza łaktywność MAO-A – enzymu, który ją rozkłada. Niedobór serotoniny w mózgu jest uznany za jeden z głównych mechanizmów depresji, choć aktualnie wielu badaczy to kwestionuje.
Testosteron przekształcany jest do DHT, a dalej do 3α-androstanediolu, który jest pozytywnym modulatorem receptora GABA-A. Jest to podobny punkt uchwytu co benzodiazepiny, choć receptor jest aktywowany w innym miejscu, nie dając przy tym tak wielu skutków ubocznych jak wspomniane benzo. Modulacja GABA poprawia odporność na stres. U starzejących się gryzoni zaobserwowano zachowania lękowe i gorsze funkcje poznawcze, które odwracało podawanie androgenów.
Testosteron osłabia odpowiedź kortyzolu na stres. Niezależnie od tego działa przeciwzapalnie, a jego niedobór może wiązać się z wyższym stężeniem cytokin zapalnych.
Uważa się też, że testosteron podnosi dopaminę, ale nie są to pewne dane. Jest jednak faktem, że wpływa na układ nagrody i motywację.
Wiele mechanizmów pochodzi z badań na zwierzętach.
Badania o testosteronie i depresji kłamią?
Kłamstwo to za mocne słowo, ale „badania na temat związku testosteronu i depresji były przeprowadzone źle” jest już stwierdzeniem bardziej dopasowanym.
Zacznę od początku – istnieje coś takiego jak okres półtrwania, dla enantatu testosteronu to około 4 dni, a dla undekanianu testosteronu przedział jest szeroki i indywidualny, może wynosić nawet tylko 20 dni.
W badaniach stosowano enantan testosteronu co najwyżej raz w tygodniu, co fundowało pacjentom nieoptymalne leczenie, tylko huśtawkę hormonalną. Organizm bez stanu homeostazy, a wahania hormonalne nie są stanem optymalnym dla organizmu, nie będzie radził sobie dobrze z depresją.
Z kolei undekanian testosteronu stosowano raz na 3 miesiące, więc tutaj również mieliśmy huśtawki hormonalne.
Stosowano również żel z testosteronem, jednak w praktyce na uznanych we wskazaniach dawkach żelu rzadko uzyskuje się wystarczające stężenia testosteronu we krwi.
Oczywiście uzyskano “normalizację” poziomu testosteronu, jakiś efekt był w niektórych badaniach widoczny, ale optymalny poziom tego hormonu u każdego mężczyzny jest inny, a sam testosteron całkowity nie wyznacza niczego, to jakbyś miał przychodu 20 tysięcy, a kosztów 30 tysięcy i cieszyłbyś z tego jak dużo zarabiasz. Ze swojej praktyki wiem, że wielu mężczyzn czuje się właściwie dopiero w górnej normie testosteronu.
Niektóre badania na tych protokołach jakoś wyszły, w końcu protokoły są przestarzałe, nie będą działać u dużej części mężczyzn, ale przez coś musiały zostać uznane. Będą więc osoby, na które takie podawanie w jakimś stopniu podziała, szczególnie gdy ich wyjściowe niedobory były skrajne. W mojej ocenie klinicznej tego typu protokoły nawet jeśli działają, nie zapewnią mężczyznom wystarczająco satysfakcjonującej jakości życia.
Hormony a nastrój
Testosteron ma realny wpływ na nastrój, ale są tu istotne też estradiol i prolaktyna, o których przeczytasz szerzej w dedykowanych im artykułach.
Jak podnieść testosteron?
Istnieją różne formy optymalizacji poziomu testosteronu u mężczyzny. Czasem mogą wystarczyć same zmiany w stylu życia, czasem powinny być one wsparte odpowiednią farmakoterapią. Nie tylko terapią zastępczą testosteronem, ale też innymi formami leczenia, o których również przeczytasz w dedykowanym artykule.
Depresja a testosteron – podsumowanie
Kryzys wieku średniego to nieprzyjemne, stygmatyzujące określenie dla mężczyzn z problemem. Część objawów andropauzy pokrywa się z „kryzysem wieku średniego”. Niedobór testosteronu może być realną przyczyną lęków, depresji i wielu innych negatywnych stanów organizmu.
Jeśli masz objawy niskiego testosteronu, ale wyniki nadal w normie – istnieje szansa, że nadal potrzebujesz jakiejś formy optymalizacji testosteronu. Jeśli więc jesteś gotowy na pełną diagnostykę i potencjalne leczenie – umów się na konsultację.. Od tego może zależeć jakość Twojego życia.
Źródła
Seidman SN et al. Testosterone replacement therapy for hypogonadal men with major depressive disorder. J Clin Psychiatry. 2001;62(6):406-12.
Shores MM et al. Testosterone treatment in hypogonadal older men with subthreshold depression. J Clin Psychiatry. 2009;70(7):1009-16.
Giltay EJ et al. Testosterone supplementation, depressive symptoms and sexual dysfunction in hypogonadal men with the metabolic syndrome. J Sex Med. 2010;7(7):2572-82.
Lincoff AM et al. Cardiovascular safety of testosterone-replacement therapy. N Engl J Med. 2023;389(2):107-17.
Wittert G et al. Testosterone treatment to prevent or revert type 2 diabetes (T4DM). Lancet Diabetes Endocrinol. 2021;9(1):32-45.
Bhasin S et al. Testosterone therapy in men with hypogonadism: Endocrine Society guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2018;103(5):1715-44.
Kranz GS, Wadsak W, Kaufmann U, Savli M, Baldinger P, Gryglewski G, et al. High-dose testosterone treatment increases serotonin transporter binding in transgender people. Biol Psychiatry. 2015;78(8):525-33
Frye CA, Edinger K, Sumida K. Androgen administration to aged male mice increases anti-anxiety behavior and enhances cognitive performance. Neuropsychopharmacology. 2008;33(5):1049-61.
Rubinow DR, Roca CA, Schmidt PJ, Danaceau MA, Putnam K, Cizza G, et al. Testosterone suppression of CRH-stimulated cortisol in men. Neuropsychopharmacology. 2005;30(10):1906-12
Malkin CJ, Pugh PJ, Jones RD, Kapoor D, Channer KS, Jones TH. The effect of testosterone replacement on endogenous inflammatory cytokines and lipid profiles in hypogonadal men. J Clin Endocrinol Metab. 2004
Shoskes JJ, Wilson MK, Spinner ML. Pharmacology of testosterone replacement therapy preparations. Transl Androl Urol. 2016
Seidman SN, Spatz E, Rizzo C, Roose SP. Testosterone replacement therapy for hypogonadal men with major depressive disorder: a randomized, placebo-controlled clinical trial. J Clin Psychiatry. 2001;62(6):406-12
Shores MM, Kivlahan DR, Sadak TI, Li EJ, Matsumoto AM. A randomized, double-blind, placebo-controlled study of testosterone treatment in hypogonadal older men with subthreshold depression (dysthymia or minor depression). J Clin Psychiatry. 2009;
Giltay EJ, Tishova YA, Mskhalaya GJ, Gooren LJ, Saad F, Kalinchenko SY. Effects of testosterone supplementation on depressive symptoms and sexual dysfunction in hypogonadal men with the metabolic syndrome. J Sex Med. 2010
Bhasin S, et al. Depressive syndromes in men with hypogonadism in the TRAVERSE trial: response to testosterone-replacement therapy. J Clin Endocrinol Metab. 2024;109(7):1814-26.
Walther A, Breidenstein J, Miller R. Association of testosterone treatment with alleviation of depressive symptoms in men: a systematic review and meta-analysis. JAMA Psychiatry. 2019;
PMID: 12505808; PMID: 20520285; PMID: 19440073; PMID: 30427999; PMID: 38205962; PMID: 38335137;
Artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjno-informacyjny. Nie stanowi porady medycznej ani reklamy produktu leczniczego i nie zastępuje konsultacji z lekarzem. Nie zmieniaj dawki ani nie odstawiaj leków bez konsultacji z lekarzem prowadzącym.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.