Jeśli zastanawiasz się co zbadać przed TRT, w tym artykule dowiesz się co i dlaczego. Tutaj znajdziesz czystą listę badań. Bazujemy na badaniach, jednak każdy przypadek jest indywidualny i w taki sposób jest on rozpatrywany.
Jak przygotować się do badań hormonalnych?
Badania należy wykonać w godzinach 7:00-9:00 rano. Najważniejsze, żeby na badania przyjść wypoczętym. Odpowiednio nawodnionym i co najmniej 24h od ciężkiego treningu. Po co najmniej tygodniu przerwy od alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. Postaraj się też unikać sytuacji szczególnie stresujących. Badania należy wykonać na czczo, czyli nie jedząc niczego przed pobraniem krwi.
Gdzie zrobić badania hormonalne?
Możesz je wykonać zapewne w większości punktów pobrań. Spotykałem się jednak z sytuacjami, że nie zawsze można wykonać spokojnie badanie SHBG. Cała diagnostyka czy to w depresji, czy to w niedoborze testosteronu jest dosyć droga. Dzięki naszej współpracy z ALAB, badania hormonalne zlecone przez Instytut mają 15% zniżki, która do tego sumuje się z aktualnymi zniżkami. Jeśli chcesz tę zniżkę otrzymać, wypełnij formularz.
TRT – badania
Badania powinno się wykonać dwukrotnie, w odstępie około miesiąca. Podzieliłem to więc na pakiety. Na początek, jeśli nie chcesz od razu inwestować dużych pieniędzy, wystarczy ten pierwszy pakiet.
Pierwsze badania
Testosteron całkowity
Wielu lekarzy bada tylko jego, to jest błąd. Sam testosteron całkowity niczego nie wyznacza, kluczowy jest testosteron wolny. Nie badamy testosteronu wolnego z krwi, bo w Polsce nie ma sprzętu, by zrobić to miarodajnie, dlatego obliczamy go z SHBG i albumin. Możesz mieć go nawet ponad 1000ng/dl, a przy zbyt wysokim SHBG nadal odczuwać objawy niedoboru testosteronu. O czytaniu tego wyniku znajdziesz w artykule normy testosteronu u mężczyzn.
SHBG
Jest to białko wiążące hormony płciowe. Im go więcej, tym mniej testosteronu wolnego. Parametr kluczowy dla diagnostyki hipogonadyzmu, bardzo często pomijany.
Albuminy
Powiązany z wydolnością nerek, ale tutaj służy nam głównie do obliczenia testosteronu wolnego. W większości przypadków wynik jest bardzo podobny, ma mały wpływ na końcowy poziom testosteronu wolnego, jednak w medycynie się nie zgaduje, dlatego to badanie jest również ważne.
LH i FSH
Odpowiadają za stymulacje jąder do produkcji testosteronu i płodność.
Prolaktyna
Jej nieprawidłowe poziomy mogą odpowiadać za problemy z libido i wzwodem, kluczowe dla szukania przyczyny objawów.
Estradiol
Jego nieprawidłowe poziomy mogą odpowiadać za problemy z libido, wzwodem i nastrojem, kluczowe dla szukania przyczyny objawów.
Drugie badania
Powtarzamy testosteron całkowity, SHBG, albuminy, LH, FSH, prolaktynę i estradiol. Wiele z badań poniżej pozwala przede wszystkim wykluczyć ostre stany, które powinny być wyleczone przed wprowadzeniem terapii testosteronem.
Morfologia
Z tego badania najważniejszy jest hematokryt – kluczowy parametr dla monitorowania bezpieczeństwa terapii zastępczej testosteronem. Nie może wzrosnąć za bardzo, nie można też rozpocząć leczenia gdy jest zbyt wysoki.
Próby wątrobowe
Bardzo istotne w przypadku terapii clomifenem, jak również w wykryciu patologii związanych z SHBG.
Kreatynina
Świadczy o właściwym funkcjonowaniu nerek. Może być jednak podwyższona również u osób z dużą masą mięśniową.
Kwas moczowy
Również parametr istotny w kontekście nerek i bezpieczeństwa terapii. Nie jest to najważniejsze z możliwych do zlecenia badań. Służy wykluczeniu niektórych ostrych stanów.
Jonogram (sód i potas)
Wykluczenie stanów ostrych, przyczyn obrzęków, parametry nerek, ale też bezpieczeństwa serca i mózgu.
Żelazo i ferrytyna
Razem z morfologią wykluczenie anemii, stanów zapalnych. Anemia może dawać objawy depresyjne podobnie jak niedobór testosteronu.
25-OH-D3 (witamina D3)
Jej niedobór może przyczynić się do niedoboru testosteronu. Ma też istotny wpływ na nastrój.
Lipidogram
Wyższe wyniki mogą przewidywać większe przemiany testosteronu w estradiol.
Glukoza i insulina
Ich parametry zapewne zmienią się po włączeniu terapii TRT. Przy stosowaniu insuliny może być potrzebna redukcja jej dawki, dla uniknięcia hipoglikemii. Cukrzyca i insulinooporność mogą również dawać objawy depresji.
TSH, FT4
Niedoczynność tarczycy to przewlekłe zmęczenie, mgła mózgowa i depresja. Kluczowym jest wykluczenie jej przed wejściem na testosteron. Badanie FT3 bardzo rzadko ma jakikolwiek sens.
PSA całkowite
Zawsze należy wykluczyć raka prostaty. Jednak pewna garstka raków prostaty nie wychodzi w PSA, dlatego mężczyźni po 40stce muszą dać się zbadać specjaliście.
Dodatkowe badania
Niektóre z nich mogą być czasem potrzebne. Jednak poza pomiarem ciśnienia nie są one niezbędne u wszystkich. Nie mniej jednak, u niektórych są.
Pomiar ciśnienia
Bardzo niebezpieczne jest podawanie testosteronu przy niekontrolowanym nadciśnieniu. Jeśli masz je powyżej 140/90, to trzeba je najpierw unormować, bo mamy ryzyko skoków tego ciśnienia. Możesz czuć, że tracisz przytomność, mieć mroczki przed oczami.
Seminogram
Jeśli planujesz mieć dzieci, zbadanie parametrów nasienia jest również badaniem niezbędnym.
Badanie jąder
Czasem potrzebne, częściej u młodszych pacjentów. Ma na celu sprawdzenie, czy jądra mają w ogóle możliwość produkcji testosteronu.
Rezonans przysadki
Również w niektórych przypadkach, w celu wykluczenia na przykład guza wydzielającego prolaktynę.
Badanie prostaty
Już o tym wspomniałem, niezbędne badanie u mężczyzn po 40stce.
Czy trzeba mieć badania przed TRT?
Nie włączymy TRT, ani żadnej optymalizacji leczenia bez wyników laboratoryjnych. Badania jednak nie są wymagane przed konsultacją.
Jeśli jakichś brakuje, to po zrobieniu po prostu zgłaszasz się z wynikami i czego nie dopłacasz.
Jeśli więc masz objawy niedoboru testosteronu i czujesz, że to pora na diagnostykę hormonalną, umów się na konsultację.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.