Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Ten lek na depresję dostaje prawie każdy. Nie każdy jednak dobrze na niego reaguje. Powinieneś wiedzieć, czego się spodziewać.
Sertralina – co to?
Jest typowym lekiem z grupy selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI). Występuje pod wieloma nazwami handlowymi, między innymi Asertin, Zoloft, Asentra, Setaloft, Stimuloton i wiele innych. Przedstawiam te nazwy jedynie informacyjnie, sertralina to sertralina, niezależnie od producenta.
Sertralina – działanie
Przez blokowanie wychwytu zwrotnego serotoniny zwiększa jej dostępność w szczelinie synaptycznej. Jest stosowana przez lekarzy jako pierwsza linia w depresji, w zaburzeniach lękowych, PTSD i w OCD, też u dzieci.
Mimo bycia lekiem pierwszego wyboru, nie zawsze jest dobrym pierwszym wyborem.
Sertralina – pierwsze dni
Początek sertraliny czasami łączy się z pogorszeniem stanu stosujących ten lek pacjentów. Pogorszenie to nie tylko pierwsze dni, ale pierwsze tygodnie, najczęściej pierwsze dwa, ale może przeciągnąć się dłużej. Więcej o tym przy skutkach ubocznych.
Sertralina – po jakim czasie działa?
Powinno być jakkolwiek lepiej w ciągu miesiąca, żeby uznać, że lek ma potencjał zadziałać. Zdarzają się sytuacje, gdzie lek nie działa, a dawki są zwiększane przez kilka miesięcy. U swoich pacjentów nie stosuję tej praktyki. Jeśli lek nie działa, zamieniam go znacznie szybciej, niż po kilku miesiącach.
Sertralina – dawkowanie
Dawkę sertraliny ustalasz indywidualnie z lekarzem, powinno się jednak zaczynać od 25-50mg raz dziennie.
Sertralina – rano czy wieczorem
Sertralinę najczęściej stosuje się rano, aby zmniejszyć ryzyko problemów ze snem.
Sertralina – zwiększenie dawki
Większe dawki sertraliny stosuje się przy braku odpowiedzi, lub odpowiedzi niewystarczającej, zwykle eskaluje się o 25mg co dwa tygodnie, ale to też ustalasz ze swoim lekarzem prowadzącym.
Sertralina – maksymalna dawka
Maksymalna dawka sertraliny to 200mg na dobę.
Sertralina – zamiennik
Nie powinieneś łączyć jej z innymi SSRI przez ryzyko zespołu serotoninowego. Zamiana na inny SSRI czasem może mieć sens, w praktyce powinno się dokładnie przemyśleć i dobrać zindywidualizowane antydepresanty. Lek na depresję zamieniasz oczywiście również pod kontrolą lekarza.
Sertralina czy fluoksetyna?
Fluoksetyna może być lepszym wyborem przy napadach objadania.
Sertralina czy escitalopram?
Escitalopram ma mniejsze ryzyko powikłań seksualnych. Powoli staje się częściej przepisywanym lekiem niż sertralina, ale nadal nie wyprzedził jej w Europie.
Sertralina czy paroksetyna?
Paroksetyna jest najtrudniejsza w odstawieniu i ma największe ryzyko zaburzeń seksualnych z SSRI.
Sertralina czy wortioksetyna?
Wortioksetyna ma najbezpieczniejszy profil działań niepożądanych, znacznie mniej zaburzeń seksualnych, przy dobrej skuteczności. Jest jednak lekiem droższym.
Sertralina – cena
Sertralina jest tanim lekiem, od kilkunastu, do kilkudziesięciu złotych, zależnie od producenta i refundacji.
Sertralina – skutki uboczne
Sertralina nie jest lekiem dobrze tolerowanym, ma liczne efekty uboczne. Początkowo może nawet nasilić lęk, niepokój i depresję, a także zwiększyć ryzyko zachowań „s”. Wiele działań niepożądanych powinno przechodzić jednak w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia stosowania, lub zmiany dawki.
Poza wymienionymi poniżej może wywołać także suchość w ustach, pocenie się. Poważniejsze, zagrażające życiu działania niepożądane sertraliny to zespół serotoninowy i hiponatremia.
Z drugiej strony jest uważana za bezpieczną u pacjentów kardiologicznych, na przykład po zawałach.
Sertralina – biegunka
Ten lek powoduje działania niepożądane w obrębie układu pokarmowego. Biegunka po sertralinie jest jednym z częstszych działań niepożądanych tego leku. Częste, a właściwie najczęstsze są też nudności. Jak pozostałe SSRI ma negatywny wpływ na mikrobiotę jelit.
Sertralina a tycie
Choć początkowo może zmniejszyć apetyt, sertralina może trochę zwiększać masę ciała. U większości jednak jest dla niej neutralna.
Sertralina – bezsenność
Zaburzenia snu po sertralinie zdarzają się dosyć często w pierwszych tygodniach i sprzyjają nagłym odstawieniom. Poza bezsennością, senność również jest częstym efektem niepożądanym tego leku.
Sertralina a libido
Sertralina może drastycznie obniżać funkcje seksualne, może zaburzać seksualny aspekt życia nawet w 60%. Nie chodzi tylko o libido. Jest to jeden z leków, mogących wywołać PSSD.
Sertralina – zawroty głowy
Również częsty efekt uboczny sertraliny.
Sertralina – interakcje
Jest wiele substancji, z którymi sertralina może być przeciwwskazana, w wielu sytuacjach przez ryzyko zespołu serotoninowego. Wymienię tutaj wiele z nich, jednak zawsze przeczytaj ulotkę, jeśli nie jesteś pewny.
Sertralina – zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy po sertralinie mogą wywołać jej interakcje z inhibitorami MAO (MAOI), opioidowe leki przeciwbólowe (nawet te słabsze jak tramadol), tryptany (wykorzystywane w leczeniu migreny), a także inne antydepresanty (SSRI, SNRI i trójpierścieniowe).
Sertralina a alkohol
Alkohol nasila działania niepożądane, dlatego spożywanie alkoholu razem z sertraliną jest przeciwwskazane. Z używek nasila je też kofeina, bo sertralina zwiększa jej stężenie, przez spowolnienie metabolizmu.
Sertralina – ibuprofen
Typowe NLPZ jak ibuprofen, ketoprofen, naproksen i inne w połączeniu z sertraliną mogą zwiększać ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego.
Nasilenie krwawień ogólnie jest widoczne też w przypadku łączenie sertraliny i leków przeciwkrzepliwych lub przeciwpłytkowych jak asprina, warfaryna, acenokumarol.
Sertralina a grejpfrut
Zarówno ten owoc, jak i sok z grejpfruta może zwiększać stężenie sertraliny przez zwolnienie jej metabolizmu.
Sertralina – odstawienie
Jak zwykle, odstawiaj wyłącznie ze swoim lekarzem. Typowe odstawienie o 50 lub 25 u większości mogło być zbyt szybkie i zawodzić. W praktyce stosuje się redukcję dawki o około 10% na 4 tygodnie. Czyli na przykład stosując 50mg, schodzi się o 45 mg. Z kontrolą po 2-4 tygodniach.
Wychodzi to bardzo długo, ale zmniejsza ryzyko objawów odstawiennych sertraliny.
Sertralina – objawy odstawienia
Zwykle występują po 3-5 dniach od redukcji, lub zaprzestania stosowania.
Sertralina niesie jedno z wyższych ryzyk wystąpienia objawów odstawienia, a nagłe odstawienie jeszcze bardziej zwiększa ryzyko ich wystąpienia. Nawet jeśli stosowałeś krótko.
Odstawienne objawy sertraliny to zawroty głowy, nudności, objawy grypopodobne, zaburzenia snu i koszmary. Lęk, drażliwość, płaczliwość. Zaburzenia czucia, zmęczenie i letarg.
Często mogą być mylone z nawrotem depresji.
Sertralina – opinie
Opinie o sertralinie są podzielone, z przewagą raczej negatywnych, wywołanych dużym profilem działań niepożądanych i trudnościami w odstawieniu. Mimo wszystko ten lek też nie zawsze dobrze działa.
Podsumowując: sertralina – jak działa?
Sertralina to typowy lek, który może wyleczyć Twoją depresję lub lęki. Istnieje jednak coraz więcej depresji atypowych.
Objawy depresyjne u mężczyzn często są zupełnie inne niż objawy typowej depresji. Podobna sytuacja jest aktualnie widoczna u coraz większej ilości kobiet.
Nietypowej depresji możesz nie wyleczyć typowymi lekami, ale powiem Ci w skrócie, jak leczyć depresję u mężczyzn.
Przede wszystkim wykonując odpowiednie badania krwi przed włączeniem farmakoterapii, a lek wybierając indywidualnie na podstawie objawów, obaw i predyspozycji pacjenta.
Aby wyleczyć depresję nie wystarczy improwizować z lekami, wymienionymi po kolei jako pierwszy, drugi i trzeci rzut. Należy wykonać kompleksową diagnostykę i dokładny wywiad. Jeśli czujesz, że coś jest nie tak i chcesz odzyskać dawnego siebie umów się na konsultację.
Źródła
PMID: 40428010;
Cipriani et al., Lancet 2018;391:1357-66
Glassman et al., JAMA 2002;288(6):701-9 (SADHART)
Montejo et al., J Clin Psychiatry 2001;62(Suppl 3):10-21
Definitive Healthcare. Top Antidepressants by Prescription Volume, 2024 data (USA)
NIH — Sertraline
Zhou S i wsp. Sleep. 2023;46(10):zsad177.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.