Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Pewnie już wiesz, że masz wysokie SHBG, tutaj poznasz tego główne przyczyny.
SHBG – co to?
SHBG to białko wiążące hormony płciowe, które powstaje w wątrobie. Jak sama nazwa mówi, jest białkiem, które wiąże hormony płciowe, czyniąc je w ten sposób nieaktywnymi. Im go więcej, tym bardziej możesz odczuć objawy niedoboru hormonów płciowych, nawet z wynikami w normie, lub ponad nią. Z tego powodu jest niezbędnym parametrem w diagnostyce męskiego zdrowia hormonalnego. To głównie z powodu SHBG wynik testosteronu całkowitego nie świadczy o niczym, normy testosteronu u mężczyzn również niczego nie wyznaczają.
Mechanizm wzrostu SHBG
Produkcja SHBG w wątrobie jest kontrolowana głównie przez czynnik transkrypcyjny HNF-4a(alfa), który łączy się z elementem promotora genu SHBG (miejscem DR1) i włącza jego transkrypcję.
Wszystko co podnosi poziom, lub aktywność HNF-4a podnosi SHBG. Większość wymienionych czynników działa właśnie w ten sposób.
SHBG – Norma u mężczyzn
Znalazłem pewne normy, które wstawiam poniżej. Wynik SHBG w normie, lub poza nią, sam w sobie nie znaczy nic.
SHBG powinno być brane pod uwagę z testosteronem całkowitym i albuminami, aby wyliczyć testosteron wolny. To właśnie parametr testosteronu wolnego, a nie wynik SHBG na papierze jest istotny.
30 lat 13,5 – 57,4
50 lat 18,4 – 75,6
70 lat 27,8 – 101,0
Wyższa norma SHBG w późnym wieku, gdzie mężczyzna i tak ma mniej testosteronu, skazuje go jedynie na jeszcze mocniejsze objawy niskiego testosteronu, co jest w pełni nielogiczne w kontekście jego jakości życia.
SHBG a wiek
Stężenie białka wiążącego hormony płciowe we krwi wzrasta z wiekiem. Wykazano i potwierdzono wzrost o 1,2-1,3% co roku po 40stce.
Nadczynność tarczycy a SHBG
Hormony tarczycowe stymulują wątrobową produkcję SHBG, a więc im więcej FT4, tym proporcjonalnie więcej powinno być SHBG.
Estradiol a SHBG
Im wyższy estradiol tym więcej SHBG. W przypadku estrogenów podawanych doustnie mamy jeszcze efekt pierwszego przejścia przez wątrobę, co silnie stymuluję transkrypcję SHBG w hepatocytach. Stosowanie estrogenów doustnych dotyczy jednak częściej kobiet.
Choroby wątroby a SHBG
Zarówno marskość wątroby, jak i wirusowe choroby wątroby mogą podnosić SHBG, głównie poprzez wzrost estradiolu.
Alkohol a SHBG
Dane są niejednoznaczne, jedne publikacje mówią, że alkohol obniża SHBG, inne mówią, że alkohol podnosi SHBG. Jednak wzrostu estradiolu po wypiciu alkoholu, a także marskość wątroby w przypadku przewlekłego stosowania, zdają się logicznie wskazywać, że alkohol podnosi SHBG.
Dieta a SHBG
Dieta keto, lub ogólnie niska podaż monosacharydów (glukoza, fruktoza) również zwiększają SHBG. Monosacharydy indukują wątrobową lipogenezę, która redukuje HNF-4a, więc przy ich niedoborze, będziemy mieć zbyt wysoki poziom białka wiążącego hormony płciowe.
Trening siłowy a SHBG
Trening siłowy to jeden z kluczowych elementów stylu życia dla optymalizacji poziomu testosteronu, jak również w trakcie stosowania testosteronu. Niestety u mężczyzn z nadwagą/otyłością, po 12 tygodniach SHBG wzrosło i obniżył się wolny testosteron.
HIV a SHBG
Nie tylko wirusy zapalenia wątroby, również wirus HIV może podnosić SHBG. Nie do końca poznano mechanizm, uważa się, że może być to kwestia przedwczesnego starzenia, włóknienia wątroby, lub leków antyretrowirusowych.
Clomifen a SHBG
Clomid jako tabletka na testosteron ma efekt pierwszego przejścia, czyli przechodzi przez wątrobę i ma na nią estrogenopodobny efekt. Z tego powodu również może ona podnosić SHBG. Nie jest więc najlepszym wyborem w kontekście terapii TRT, jeśli masz już wyjściowo wysokie SHBG.
Jak podnieść SHBG?
Nie chcemy mieć ani za niskiego, ani za wysokiego poziomu SHBG. Jeśli Twoje SHBG jest za niskie, nie musisz od razu zarazić się HIV, lub przyjmować hormony tarczycy. Dieta keto wydaje się najlepszym rozwiązaniem, jednak wcześniej powinieneś znaleźć przyczynę, dla której masz za niskie SHBG.
SHBG – efekty
Możesz mieć testosteron całkowity nawet ponad normę, a i tak odczuwać objawy niedoboru testosteronu. Twój lekarz nie powinien i na pewno nie podjął decyzji na podstawie samego testosteronu całkowitego.
Jeśli więc podejrzewasz u siebie niedobór testosteronu umów się na konsultację.
Źródła
Feldman HA, Longcope C, Derby CA, Johannes CB, Araujo AB, Coviello AD, Bremner WJ, McKinlay JB. Age trends in the level of serum testosterone and other hormones in middle-aged men: longitudinal results from the Massachusetts Male Aging Study. J Clin Endocrinol Metab. 2002 Feb 1;87(2):589-98. doi: 10.1210/jcem.87.2.8201.
Bourebaba N, Ngo TH, Śmieszek A, Bourebaba L, Marycz K. Sex hormone binding globulin as a potential drug candidate for liver-related metabolic disorders treatment. Biomed Pharmacother. 2022 Sep;153:113261. doi: 10.1016/j.biopha.2022.113261.
Selva DM, Hammond GL. Thyroid hormones act indirectly to increase sex hormone-binding globulin production by liver via hepatocyte nuclear factor-4α. J Mol Endocrinol. 2009 Jul;43(1):19-27. doi: 10.1677/JME-09-0025.
Ropponen A, Aittomäki K, Vihma V, Tikkanen MJ, Ylikorkala O. Effects of oral and transdermal estradiol administration on levels of sex hormone-binding globulin in postmenopausal women with and without a history of intrahepatic cholestasis of pregnancy. J Clin Endocrinol Metab. 2005 Jun 1;90(6):3431-4. doi: 10.1210/jc.2005-0352.
Sinclair M, Grossmann M, Gow PJ, Angus PW. Testosterone in men with advanced liver disease: abnormalities and implications. J Gastroenterol Hepatol. 2015 Feb;30(2):244-51. doi: 10.1111/jgh.12695.
Nguyen HV, Mollison LC, Taylor TW, Chubb SAP, Yeap BB. Chronic hepatitis C infection and sex hormone levels: effect of disease severity and recombinant interferon-α therapy. Intern Med J. 2006 Jun;36(6):362-6. doi: 10.1111/j.1445-5994.2006.01093.x.
Santi D, Cignarelli A, Baldi M, Sansone A, Spaggiari G, Simoni M, Corona G. The chronic alcohol consumption influences the gonadal axis in men: results from a meta-analysis. Andrology. 2024 May;12(4):768-80. doi: 10.1111/andr.13526.
Pugeat M, Nader N, Hogeveen K, Raverot G, Déchaud H, Grenot C. Sex hormone-binding globulin gene expression in the liver: drugs and the metabolic syndrome. Mol Cell Endocrinol. 2010 Mar 5;316(1):53-9. doi: 10.1016/j.mce.2009.09.020.
Roberts CK, Croymans DM, Aziz N, Butch AW, Lee CC. Resistance training increases SHBG in overweight/obese, young men. Metabolism. 2013 May;62(5):725-33. doi: 10.1016/j.metabol.2012.12.004.
Pena Dias J, Haberlen SA, Dobs AS, Lake JE, Palella FJ, Kingsley LA, Price JC, Basaria S, Varadhan R, Margolick JB, Thio CL, Brown TT. Longitudinal changes in sex hormone-binding globulin in men with HIV. J Acquir Immune Defic Syndr. 2021 Aug 15;87(5):1178-86. doi: 10.1097/QAI.0000000000002723.
Marriott RJ, Murray K, Hankey GJ, Manning L, Dwivedi G, Wu FCW, Yeap BB. Longitudinal changes in serum testosterone and sex hormone-binding globulin in men aged 40-69 years from the UK Biobank. Clin Endocrinol (Oxf). 2022 Apr;96(4):589-98. doi: 10.1111/cen.14648., Sarikaya S. Do „testosterone boosters” really increase serum total testosterone? A systematic review. Int J Impot Res. 2024;36(4):348-364.
PMID: 19929279
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.