Od dawna czujesz, że coś jest nie tak?
Umów się na
kompleksową diagnostykę
i rozpocznij prawdziwe leczenie.
Powinieneś wiedzieć, które SSRI i SNRI powodują najwięcej dysfunkcji seksualnych, albo czeka Cię poważna walka z zaburzeniami libido i wzwodu.
Zaburzenia seksualne po SSRI – częstość:
Citalopram – 58–73%
Paroksetyna – 70–89%
Sertralina – 58–63%
Fluwoksamina – 58–63%
Escitalopram – 44–61%
Fluoksetyna – 55–58%
Wortioksetyna – 1,6–16,2%
Zaburzenia seksualne po SNRI – częstość:
Wenlafaksyna – 67–74%
Duloksetyna – 33–75%
Mechanizm zaburzeń seksualnych po SSRI i SNRI
Serotonina działa jak hamulec dopaminowy dla układu odpowiedzialnego za seksualność. Zmniejsza aktywność dopaminy w mózgu, a dodatkowo podbija prolaktynę, czyli hormon, który w nadmiarze sam w sobie obniża libido. Hamuje również enzym odpowiedzialny za produkcję tlenku azotu, który jest kluczowy dla erekcji u mężczyzny i nawilżenia pochwy u kobiety.
Jak widzisz paroksetyna ma największe ryzyko zaburzeń seksualnych ze wszystkich tych leków, prawdopodobnie przez jej działanie antycholinergiczne, które może potęgować problem z pobudzeniem seksualnym. Bardzo w skrócie, efekt cholinergiczny odpowiada za erekcję u mężczyzny i nawilżenie pochwy u kobiety, więc zapewne od razu domyślasz się jak działa efekt antycholinergiczny.
Wortioksetyna a seks
Wortioksetyna nie jest typowym SSRI, działa wieloreceptorowo, co znacznie ogranicza jej negatywne działania. Po przełączeniu na nią z innego z wymienionych leków aż u ponad 80% pacjentów uzyskano poprawę tego aspektu. Jest jednak lekiem zdecydowanie droższym, wielu specjalistów uważa ją za słabsze SSRI. Osobiście uważam ją za jeden z lepszych leków w depresji i lękach.
Czy po SSRI nie będę miał wzwodu?
Wymieniona tutaj częstość to nie tylko zaburzenia wzwodu, a zaburzenia seksualne ogólnie. Mogą dotyczyć też libido, odczuwania i wielu innych aspektów. Skrajnym przypadkiem tego jest PSSD, którego ryzyko zawsze należy znać przed przyjęciem SSRI.
SNRI i SSRI a seks – podsumowanie
Różnice w powyższych liczbach wynikają przede wszystkim z metod pomiaru, dlatego w mojej ocenie bliższy realnemu wynikowi jest ten wyższy.
Przez wzgląd na działania niepożądane i częsty brak skuteczności, raczej nie używam typowych SSRI w przypadku depresji, mogą one jednak nadal być niezastąpione w przypadku zaburzeń lękowych.
Dobór leków to indywidualna kwestia pacjenta. Pamiętaj, by niczego nie odstawiać samemu, a jeśli seksualność jest dla Ciebie ważna, powiedz to swojemu lekarzowi. Wybór formy terapii w mojej ocenie powinien być za obustronną zgodą lekarza i pacjenta, na podstawie wskazań, przeciwwskazań i profilu działań niepożądanych.
Jeśli chcesz wspólnie ustalić metody swojego leczenia, umów się na konsultację.
Źródła
Montejo i wsp., 2001, J Clin Psychiatry
Montejo i wsp., 2019, Arch Sex Behav (SALSEX I)
Baldwin, Manson, Nowak, 2015, CNS Drugs
Serretti, Chiesa, 2009, J Clin Psychopharmacol
Clayton i wsp., 2007, J Sex Med
Montejo i wsp., 2019, J Clin Med (dezwenlafaksyna)
Jacobsen i wsp., 2015, J Sex Med
Williams, Baldwin i wsp., 2006, J Clin Psychiatry
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje konsultacji lekarskiej.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.