Testosteron odpowiada za nastrój, funkcje seksualne, a także parametry metaboliczne powiązane ściśle zarówno z długością życia, jak i jakością męskiego zdrowia. Stosowanie testosteronu tylko do budowy mięśni, jest jak jeżdżenie drogim, sportowym autem, wyłącznie do najbliższego sklepu. Tutaj dowiesz się, do czego naprawdę potrzebujesz testosteronu.
Co to jest testosteron?
To główny hormon steroidowy u mężczyzn, występuje jednak w mniejszych ilościach także u kobiet. We wstępie wymieniłem już za co mniej więcej odpowiada, rozwinę to niżej. W tym miejscu zaryzykuję jednak stwierdzenie, że testosteron odpowiada za to, jaki mężczyzna jest. Jak radzi sobie z problemami, jak się rozwija i do czego może dojść. Z tego też powodu, mężczyzna powinien mieć go na optymalnym dla siebie poziomie, niezależnie od ogólnoprzyjętych norm testosteronu.
Testosteron występuje w dwóch formach: związany z białkami, czyli nieaktywny i niezwiązany, czyli wolny.
Testosteron całkowity – co to jest?
Jak się zapewne domyślasz, to cały testosteron jaki masz. Ten związany z białkami, czyli nieaktywny, jak również ten wolny. To trochę jak Twoja wypłata, tylko brutto. Nawet jeśli jest wysoka, to po odjęciu wszystkiego co płacisz państwu, nie zostaje Ci wcale tak dużo jak byś chciał.
Testosteron wolny – co to jest?
To aktywna forma testosteronu, to jego realne stężenie odpowiada za brak, lub obecność objawów niedoboru testosteronu.
Prawidłowy testosteron u mężczyzny.
Normalny poziom testosteronu jest zależny od osoby, trzymanie się sztywno wytycznych i norm w kwestii tego hormonu, jest błędem. Z drugiej strony podpinanie wszystkiego co się dzieje pod testosteron, również jest błędem. Z tego też powodu należy wykonywać kompleksowe badania krwi, aby znaleźć najbardziej prawdopodobną przyczynę. O normach poczytasz więcej tutaj.
Testosteron a wiek.
Spadek testosteronu z wiekiem, czyli andropauza, jest jedną z możliwych przyczyn jego niedoboru. Nie jest to jednak zero-jedynkowe. Testosteron po 30, 40, a nawet 50 może być na właściwym, lub niewłaściwym poziomie. W tym miejscu nie będę się bardziej rozpisywał co obniża testosteron, a co naturalnie podnosi poziom testosteronu u mężczyzny.
Testosteron – jak działa i co robi? Czyli rola testosteronu u mężczyzn.
Receptory androgenowe, czyli między innymi receptory dla testosteronu znajdują się praktycznie w całym ciele. Z tego powodu, testosteron w organizmie pełni bardzo liczne funkcje, o których dowiesz się właśnie teraz.
Testosteron a psychika i nastrój
Jedną z funkcji testosteronu jest jego wpływ na nastrój. Testosteron może zwiększać poziom dopaminy, czyli neuroprzekaźnika odpowiadającego za motywację i napęd. Nazywanego przez niektórych hormonem szczęścia, który hormonem nie jest. Dopamina działa pobudzająco, na układ nagrody.
Pod względem wpływu testosteronu na mózg, poprawia on również zdolności poznawcze, koncentrację, a także odporność na stres. Jest również możliwy jego wpływ na pewność siebie.
Testosteron a depresja
Skoro prawidłowy poziom testosteronu ma taki pozytywny wpływ na nastrój, jego niedobór może spowodować objawy depresji, która leczona antydepresantami może zostać uznana za lekooporną. Nie jest to jednak takie proste, czasami niski poziom testosteronu może być wywołany stylem życia, związanym z depresją.
Testosteron a tycie i odchudzanie
Testosteron wspomaga spalanie tkanki tłuszczowej w dwóch mechanizmach. Po pierwsze stymuluje rozpad komórek tłuszczowych, po drugie hamuje powstawanie nowych.
Im więcej tkanki tłuszczowej, tym więcej testosteronu zmienia się w estradiol. Zbyt duży poziom estradiolu hamuje wydzielanie testosteronu (na zasadzie sprzężenia zwrotnego), a więc może prowadzić do jego niedoboru.
Z drugiej strony, nie chcemy więc zejść z tłuszczu za bardzo. Z moich obserwacji wynika, że jako mężczyzna, dobrze mieć tkankę tłuszczową na poziomie 13-20%.
Jak więc widzisz, wysoki testosteron może ułatwić pozbycie się zbędnych kilogramów, jednak przy stosowaniu go z zewnątrz trzeba kontrolować wiele parametrów, aby terapia była maksymalnie bezpieczna.
Testosteron a cukrzyca
Niedobór testosteronu sprzyja więc rozwojowi otyłości i insulinooporności, co bardzo zwiększa ryzyko wystąpienia cukrzycy.
Testosteron a sen i regeneracja
Odpowiedni poziom testosteronu poprawia sen głęboki. To właśnie w tej fazie snu regenerujemy się najbardziej. Z kolei niewystarczający sen, który u większości powinien zawierać się w 7-9h i być nieprzerwany, może zmniejszyć poziom testosteronu, co jeszcze bardziej zaszkodzi regeneracji.
Testosteron a potencja
Podzielmy to na dwie części – libido, czyli ochotę na seks i erekcję.
Testosteron a libido
Testosteron jest kluczowy w regulacji męskiego libido. Odpowiada za wrażliwość mózgu na bodźce i syntezę tlenku azotu, powiązaną z prawidłową erekcją. W kwestii ochoty na seks u mężczyzny poziom testosteronu powinien być optymalny. Zarówno za niski, jak i za wysoki poziom testosteronu, może to libido obniżać.
Zaburzenia libido u mężczyzny to jeden z typowych objawów niskiego testosteronu.
Jeśli nie jesteś podniecony, nie masz ochoty na seks, to nawet niebieskie tabletki na potencję mogą Ci nie pomóc.
Testosteron a erekcja
Wspomniałem przy temacie libido o syntezie tlenku azotu. Jest on kluczowy dla wzwodu, bo rozszerza naczynia krwionośne i powoduje, że krew w ogóle dopływa do prącia. Bez tego dopływu krwi, nie będzie również wzwodu.
Zaburzenia erekcji to również jeden z typowych objawów niskiego testosteronu.
Testosteron a układ kostny
Z jednej strony, szczególnie w okresie wzrostu, testosteron bezpośrednio stymuluje komórki kostne do wzrostu. Zwiększa też grubość i wytrzymałość kostną. Dlatego mężczyźni mają grubsze kości od kobiet.
Testosteron zmienia się w estradiol, o tym już wspomniałem przy temacie otyłości. Niedobór estradiolu może objawiać się między innymi osłabieniem kości, bólem zarówno ich, jak i stawów, a długofalowo osteoporozą. Jednym ze skrajnych objawów niedoboru testosteronu jest zmniejszenie wzrostu, wywołane mikrozłamaniami w kości kręgosłupa.
Estradiol chociaż jest hormonem kobiecym, nie powinien być ani zbijany do zera, ani za wysoki.
Testosteron a serce i naczynia
Wspomniałem o tym przy temacie otyłości. Odpowiedni poziom testosteronu może działać kardioprotekcyjnie, czyli chronić serce. Dzieje się tak między innymi z powodu jego wspomnianego już wpływu na komórki tłuszczowe. Testosteron może teoretycznie chronić przed miażdżycą, a przez to pośrednio przed zawałem.
Zwiększa on jednak hematokryt, czyli najprościej mówiąc gęstość krwi. Jego nadmierny wzrost w źle prowadzonej terapii zastępczej testosteronem, bez odpowiedniej diagnostyki i monitorowania, może powodować incydenty zakrzepowo-zatorowe, takie jak na przykład zawał lub udar.
Dla serca testosteron ma więcej pozytywnych, niż negatywnych skutków. W przypadku jednak zbyt wysokich dawek testosteronu, a więc zbyt wysokiej stymulacji receptorów androgenowych w mięśniu sercowym, możemy mieć przerost serca. Coś takiego nie powinno się jednak zdarzyć w trakcie dobrze prowadzonej terapii TRT.
Testosteron a wydolność i masa mięśniowa
To właśnie z aspektem sportowym głównie kojarzy się ten hormon. Testosteron działa anabolicznie, stymuluje syntezę białek, zwiększa produkcję erytrocytów i wspiera układ nerwowy.
Tym sposobem testosteron nie tylko podnosi Twoją wydolność, ale ułatwia budowanie masy mięśniowej i regenerację.
Nie prowadzę cykli sterydowych, ale jeśli kiedykolwiek z niego korzystałeś i boisz się negatywnego osądu swojego specjalisty, mogę zapewnić, że żaden profesjonalista nie powinien Cię z tego powodu krytykować, ani stygmatyzować. Liczy się przede wszystkim Twoje aktualne zdrowie i jakość życia, które należy maksymalnie, ale i bezpiecznie polepszyć w sytuacji, gdy zgłaszasz się po pomoc.
Skutki niedoboru testosteronu
Znasz już funkcje testosteronu, wiesz już z czym wiąże się też optymalny testosteron u mężczyzn. Co daje nam logiczną ścieżkę, do tego, jakie objawy może wywołać niedobór testosteronu. Niektórymi z nich są więc otyłość, depresja z lękami lub bez, cukrzyca, a pośrednio nawet zawał, przez wzrost ryzyka miażdżycy. Najpierw zauważysz to jako sytuację, w której coś po prostu zaczęło być nie tak, zacząłeś sobie gorzej radzić, a to poprowadzi te objawy głębiej, jeśli niczego z nimi nie zrobisz.
Podsumowując – do czego służy testosteron?
A więc wiesz już po co jest testosteron, kolejnym krokiem byłoby dowiedzenie się, czy masz swój optymalny poziom testosteronu. W tym celu powinieneś sprawdzić, czy masz objawy i wykonać odpowiednie badania hormonalne i nie tylko.
Następnie warto byś tu doczytał o terapii zastępczej testosteronem.
Jeśli coś wywołuje Twoje wątpliwości, myślisz, że terapia TRT, lub inna forma optymalizacji testosteronu może być dla Ciebie, umów się na konsultację!
Padło tu wiele skomplikowanych kwestii, taka ilość wiedzy może być przytłaczająca, jeśli masz więc pytania, na wszystkie postaram się odpowiedzieć na konsultacji.
Skorzystaj z pomocy specjalisty
Umów konsultację online i omów swoje wyniki z lekarzem.
Na konsultacji przeanalizujemy objawy, styl życia i wyniki badań. Jeśli trzeba, zaplanujemy dalszą diagnostykę lub leczenie.
Kluczowe jest leczenie przyczyny problemu, a nie automatyczne wprowadzanie terapii testosteronem. Dalsze kroki mogą obejmować:
Wybór metody zależy od przyczyny problemu, wyników badań i indywidualnej sytuacji pacjenta.
Masz inne pytanie lub nie wiesz, od czego zacząć? Skorzystaj z formularza kontaktowego.